{"id":7875,"date":"2021-09-24T16:30:00","date_gmt":"2021-09-24T14:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.ouidou.fr\/?p=7875"},"modified":"2025-12-08T09:29:35","modified_gmt":"2025-12-08T08:29:35","slug":"premier-pas-sur-wayland","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland","title":{"rendered":"Premier pas sur Wayland"},"content":{"rendered":"<p><em>Article \u00e9crit par Willow Barraco<\/em><\/p>\n<p>Aujourd\u2019hui j\u2019aimerais traiter d\u2019un sujet tr\u00e8s diff\u00e9rent de ceux de d\u2019habitude sur ce blog. On ne va pas parler de Web ou de Ruby ou de <em>design pattern<\/em>. Nous allons parler de Wayland.<\/p>\n<p>Je pr\u00e9f\u00e8re \u00e9crire sur le sujet qui m\u2019anime en ces temps puisque je d\u00e9veloppe beaucoup autour de Wayland pour <a href=\"https:\/\/sxmo.org\/\">Sxmo<\/a>, projet open-source pour lequel je suis co-mainteneuse. Nous sommes en effet en train de transitionner de <em>windows manager<\/em> par d\u00e9faut vers <a href=\"https:\/\/github.com\/swaywm\/sway\">Sway<\/a> qui est bas\u00e9 sur le protocole Wayland.<\/p>\n<p>J\u2019ai donc fait \u00e9voluer bon nombre de programmes Wayland pour nos besoins, par exemple\u00a0:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/github.com\/Cloudef\/bemenu\">bemenu<\/a> pour inclure les fonctionnalit\u00e9s pr\u00e9sentes dans <a href=\"http:\/\/tools.suckless.org\/dmenu\/\">dmenu<\/a> sous <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/X_Window_System\">X11<\/a> et desquelles nous d\u00e9pendons<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/github.com\/jjsullivan5196\/wvkbd\">wvkbd<\/a> pour l\u2019am\u00e9liorer d\u00e9j\u00e0 graphiquement mais aussi pour y ajouter plus de possibilit\u00e9s autour des couches qui nous offrent le loisir de construire des <em>layouts<\/em> complexes.<\/li>\n<li>ou m\u00eame directement <a href=\"https:\/\/github.com\/swaywm\/sway\">Sway<\/a> o\u00f9 j\u2019ai d\u00fb am\u00e9liorer (bug fixer\u00a0? <code>&gt;_&lt;<\/code>) le support des <em>inputs<\/em> de type <em>touch<\/em> dans certains cas pr\u00e9cis.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Je vais vous pr\u00e9senter succinctement Wayland puis vous montrer comment d\u00e9buter simplement une application et afficher quelque chose \u00e0 l\u2019\u00e9cran.<\/p>\n<h2 id=\"pourquoi-wayland\">Pourquoi Wayland\u00a0?<\/h2>\n<p>Depuis presque 40 ans maintenant, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/X_Window_System\">X11<\/a> est l\u2019un des principaux protocoles permettant la cr\u00e9ation d\u2019environnement graphique sous Unix puis Linux. Sa principale impl\u00e9mentation est <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/X.Org_Server\">Xorg<\/a> et a permis de construire une grande vari\u00e9t\u00e9 d\u2019environnements fen\u00eatr\u00e9s sous Linux.<\/p>\n<p>Pourtant cette solution est loin, tr\u00e8s loin d\u2019\u00eatre id\u00e9ale. D\u00e9j\u00e0 \u00e0 mon humble niveau de connaissance voil\u00e0 ce que je peux en redire\u00a0:<\/p>\n<ul>\n<li>D\u00e9velopper autour de X est p\u00e9nible\u00a0;<\/li>\n<li>Il n\u2019y a aucune gestion de la s\u00e9curit\u00e9. N\u2019importe quelle application peut observer les autres et interagir avec les dispositifs d\u2019entr\u00e9e\/sortie (claviers, souris, \u00e9cran)\u00a0;<\/li>\n<li>Les performances sont m\u00e9diocres\u00a0;<\/li>\n<li>Il y a plein de trucs qui ne sont juste pas g\u00e9r\u00e9s au bon niveau\u00a0; aujourd\u2019hui par exemple, la plupart des \u00e9crans sont assez petits pour une tr\u00e8s haute d\u00e9finition (on parle d\u2019HiDPI pour haute densit\u00e9 de pixel)\u00a0; Il faut donc configurer chaque application pour agrandir les interfaces ou aller bidouiller les configurations des \u00e9crans en suivant des conseils avis\u00e9s sur StackOverflow (ne faites pas \u00e7a).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mais lorsque des gens un peu plus avis\u00e9s que moi donnent leurs avis sur la question, voil\u00e0 ce que \u00e7a donne\u00a0: <a href=\"http:\/\/www.art.net\/~hopkins\/Don\/unix-haters\/x-windows\/disaster.html\">Unix Hater \u00e0 propos de X<\/a><\/p>\n<p>En guise de <code>tl;dr<\/code>\u00a0:<\/p>\n<p>Les probl\u00e8mes adress\u00e9s par X11 sont bien plus facilement r\u00e9solubles en repartant de z\u00e9ro et en ayant en t\u00eate les contraintes et les besoins d\u2019aujourd\u2019hui, avec l\u2019atout de l\u2019exp\u00e9rience en bonus.<\/p>\n<h2 id=\"du-coup-cest-quoi-wayland\">Du coup, c\u2019est quoi Wayland\u00a0?<\/h2>\n<p>Wayland est un protocole de l\u2019initiative de volontaire de l\u2019\u00e9cosyst\u00e8me Open Source. Il date de la fin des ann\u00e9es 2000. Il a pour objectif direct de remplacer X11 et traiter les probl\u00e8mes qui lui incombent par un design plus avis\u00e9. Il doit offrir un \u00e9cosyst\u00e8me s\u00e9curis\u00e9 et fournir des solutions pour un affichage plus pr\u00e9cis.<\/p>\n<p>Notamment, une application ne peut recevoir les \u00e9v\u00e9nements des p\u00e9riph\u00e9riques d\u2019entr\u00e9e (clavier, souris, etc) qui sont destin\u00e9s a une autre application. Il est donc impossible au sein de cet \u00e9cosyst\u00e8me de mettre en place un <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Keystroke_logging\">keylogger<\/a>.<\/p>\n<p>Wayland offre des solutions pour un affichage <em>frame perfect<\/em> et <em>double buffered<\/em> par design. Cela signifie qu\u2019il est bien plus facile de ne pas avoir de cisaillement sur l\u2019\u00e9cran. L\u2019application va indiquer lorsque la surface sur laquelle elle \u00e9crit est pr\u00eate \u00e0 \u00eatre affich\u00e9e. L\u2019application peut \u00e9galement indiquer quelle partie de cette surface a \u00e9volu\u00e9. On parle de <em>damage tracking<\/em>. Wayland ne va alors actualiser que cette partie.<\/p>\n<p>Par ce design plus mature, les environnements graphiques sous Wayland semblent plus fluides, plus propres. Dans le monde du jeux vid\u00e9o on parle de <em>synchronisation verticale<\/em> (le terme est impr\u00e9cis ici mais le sens qu\u2019on lui donne s\u2019en rapproche). Le compositeur Wayland est un membre tr\u00e8s actif contrairement a un compositeur X11. Il a par exemple le contr\u00f4le direct du <em>frame rate<\/em>. Il indique aux applications \u00e0 quel moment il serait le plus int\u00e9ressant de redessiner sur la surface. L\u2019application n\u2019a alors m\u00eame plus besoin de calculer un <em>frame rate<\/em>.<\/p>\n<p>Pour couronner le tout, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Wayland_(display_server_protocol)#Compatibility_with_X\">XWayland<\/a> est un client Wayland permettant de faire fonctionner des applications compatibles uniquement X11 sous Wayland. Et le comble, c\u2019est que les applications ont l\u2019air plus propres sous XWayland que sous Xorg sans co\u00fbt additionnel\u2026<\/p>\n<p>Pour clore cette longue pr\u00e9sentation, et pour couper court \u00e0 tout d\u00e9bat st\u00e9rile (j\u2019en ai d\u00e9j\u00e0 trop eu, je vous en conjure). \u00c0 la question \u00ab\u00a0Faut-il cr\u00e9er Wayland pour remplacer X11\u00a0?\u00a0\u00bb, notons que la r\u00e9ponse a d\u00e9j\u00e0 \u00e9t\u00e9 donn\u00e9e il y a bient\u00f4t 15 ans. Aujourd\u2019hui, la seule question que l\u2019on devrait se poser selon moi est \u00abFaut-il pr\u00e9f\u00e9rer Wayland \u00e0 X11\u00a0?\u00bb. Sur celle-ci, tous les <em>windows managers<\/em> actuels s\u2019accordent\u00a0: tous sans exception transitionnent ou ont d\u00e9j\u00e0 transitionn\u00e9 vers Wayland. Aujourd\u2019hui, l\u2019immense majorit\u00e9 des applications sont soit compatibles Wayland, soit ont des \u00e9quivalents. Firefox (cette ann\u00e9e), OBS (il y a quelques mois), Steam (dans quelque temps, piti\u00e9 Valve), mais surtout les <em>frameworks<\/em> majeurs SDL, Gtk, Qt qui font tourner une grande partie des logiciels. Bref, il n\u2019y a, en 2021, plus aucune raison de s\u2019accrocher \u00e0 X11.<\/p>\n<h2 id=\"tu-parles-trop-cest-quand-quon-code\">Tu parles trop, c\u2019est quand qu\u2019on code\u00a0?<\/h2>\n<p>C\u2019est la r\u00e9cr\u00e9, on va jouer dans la cours\u00a0! On va donc ici s\u2019amuser en C. Si vous y \u00eates allergiques, bah d\u00e9j\u00e0 c\u2019est tr\u00e8s dommage\u00a0! Vous ratez l\u2019occasion d\u2019apprendre plein de chouettes choses. Si vous ne connaissez pas trop, pas d\u2019inqui\u00e9tudes\u00a0! L\u2019id\u00e9e ici est de pr\u00e9senter le <em>flow<\/em> d\u2019une application Wayland pas de faire de vous des experts.<\/p>\n<p>Je vais ouvrir un d\u00e9p\u00f4t Git pour cet article. Chaque \u00e9tape sera commit\u00e9e. Vous pourrez donc facilement retrouver vos petits ici.<\/p>\n<h3 id=\"la-base-pour-nos-travaux\">La base pour nos travaux<\/h3>\n<p>On va commencer par un bon <code>Hello world<\/code> comme on les aime.<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"c1\">\/\/ main.c<\/span> <span class=\"cp\">#include &lt;stdio.h&gt; <\/span> <span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"nf\">main<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"n\">argc<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">char<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">argv<\/span><span class=\"p\">[])<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"n\">fprintf<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">stderr<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"s\">\"Hello World !<\/span><span class=\"se\">n<\/span><span class=\"s\">\"<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">;<\/span> <span class=\"p\">}<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"language-makefile highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"c\"># Makefile <\/span><span class=\"nv\">CFLAGS<\/span> <span class=\"o\">+=<\/span> <span class=\"nt\">-I<\/span><span class=\"nb\">.<\/span> <span class=\"nt\">-DWLR_USE_UNSTABLE<\/span> <span class=\"nt\">-std<\/span><span class=\"o\">=<\/span>c99   <span class=\"nv\">SOURCES<\/span> <span class=\"o\">+=<\/span> <span class=\"nf\">$(<\/span><span class=\"nb\">wildcard<\/span> .\/<span class=\"k\">*<\/span>.c<span class=\"nf\">)<\/span> <span class=\"nv\">HEADERS<\/span> <span class=\"o\">+=<\/span> <span class=\"nf\">$(<\/span><span class=\"nb\">wildcard<\/span> .\/<span class=\"k\">*<\/span>.h<span class=\"nf\">)<\/span> <span class=\"nv\">OBJECTS<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"nv\">$(SOURCES:.c=.o)<\/span>  <span class=\"nl\">all<\/span><span class=\"o\">:<\/span> <span class=\"nf\">run<\/span>  <span class=\"nl\">$(OBJECTS)<\/span><span class=\"o\">:<\/span> <span class=\"nf\">$(HEADERS)<\/span>  <span class=\"nl\">run<\/span><span class=\"o\">:<\/span> <span class=\"nf\">$(OBJECTS)<\/span> \t<span class=\"nv\">$(CC)<\/span> <span class=\"nt\">-o<\/span> run <span class=\"nv\">$(OBJECTS)<\/span> <span class=\"nv\">$(CFLAGS)<\/span>  <span class=\"nl\">clean<\/span><span class=\"o\">:<\/span> \t<span class=\"nb\">rm<\/span> <span class=\"nt\">-f<\/span> <span class=\"nv\">$(OBJECTS)<\/span> run <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Pour ceux qui voudront reproduire chez eux\u00a0: Je ne vais pas forc\u00e9ment recopier tout le code \u00e0 chaque fois. Je vais principalement coller et commenter le diff du commit. Pour les besoins de l\u2019article je vais probablement omettre des d\u00e9tails. Rendez-vous sur le d\u00e9p\u00f4t GitLab pour retrouver l\u2019ensemble du code\u00a0!<\/p>\n<p>Les d\u00e9pendances seront seulement <code>wayland-devel<\/code>, <code>pango-devel<\/code> et <code>cairo-devel<\/code>.<\/p>\n<h3 id=\"comment-recevoir-les-lments-de-base-de-notre-application\">Comment recevoir les \u00e9l\u00e9ments de base de notre application\u00a0?<\/h3>\n<p>Pour commencer on va voir comment r\u00e9cup\u00e9rer les \u00e9l\u00e9ments de base que va nous donner le compositeur Wayland. On parle ici d\u2019\u00e9l\u00e9ments globaux. Dans mon cas c\u2019est avec <a href=\"https:\/\/github.com\/swaywm\/sway\">Sway<\/a> que je vais communiquer.<\/p>\n<div class=\"language-diff highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"p\">@@ -1,6 +1,10 @@<\/span>   CFLAGS += -I. -DWLR_USE_UNSTABLE -std=c99  +PKGS = wayland-client <span class=\"gi\">+ +CFLAGS += $(foreach p,$(PKGS),$(shell pkg-config --cflags $(p))) +LDLIBS += $(foreach p,$(PKGS),$(shell pkg-config --libs $(p))) <\/span>  SOURCES += $(wildcard .\/*.c)  HEADERS += $(wildcard .\/*.h) <span class=\"p\">@@ -11,7 +15,7 @@<\/span> all: run  $(OBJECTS): $(HEADERS)   run: $(OBJECTS) <span class=\"gd\">-\t$(CC) -o run $(OBJECTS) $(CFLAGS) <\/span><span class=\"gi\">+\t$(CC) -o run $(OBJECTS) $(CFLAGS) $(LDLIBS) <\/span>  clean:  \trm -f $(OBJECTS) run <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_state<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_display<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_display<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_registry<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_registry<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_compositor<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_compositor<\/span><span class=\"p\">;<\/span> <span class=\"p\">};<\/span>  <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_state<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">;<\/span> <span class=\"p\">};<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Ces deux <code>client_state<\/code> et <code>client_app<\/code> vont contenir l\u2019ensemble des choses dont on va avoir besoin au cours du programme.<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code> <span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">registry_global<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_registry<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_registry<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">name<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">const<\/span> <span class=\"kt\">char<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">interface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">version<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">app<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"k\">if<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">strcmp<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">interface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">wl_compositor_interface<\/span><span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">name<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"o\">==<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t\t<span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">state<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_compositor<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">wl_registry_bind<\/span><span class=\"p\">(<\/span> \t\t\t<span class=\"n\">wl_registry<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">name<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span><span class=\"n\">wl_compositor_interface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">4<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"p\">}<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">registry_global_remove<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_registry<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_registry<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">name<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"cm\">\/* This space deliberately left blank *\/<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"k\">const<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_registry_listener<\/span> <span class=\"n\">wl_registry_listener<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">global<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">registry_global<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t<span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">global_remove<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">registry_global_remove<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">};<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>On d\u00e9finit ici notre <code>wl_registry_listener<\/code>. C\u2019est une API qui vient r\u00e9pondre \u00e0 deux m\u00e9thodes\u00a0: <code>global<\/code> et <code>global_remove<\/code>. On y revient dans un instant.<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"nf\">main<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"n\">argc<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">char<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">argv<\/span><span class=\"p\">[])<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_state<\/span> <span class=\"n\">state<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span> <span class=\"p\">};<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"n\">app<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span> <span class=\"p\">};<\/span> \t<span class=\"n\">app<\/span><span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">state<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span><span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">;<\/span>  \t<span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">wl_display<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">wl_display_connect<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"nb\">NULL<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">wl_registry<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">wl_display_get_registry<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">wl_display<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"n\">wl_registry_add_listener<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">wl_registry<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span><span class=\"n\">wl_registry_listener<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">wl_display_roundtrip<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">wl_display<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"k\">while<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">wl_display_dispatch<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">wl_display<\/span><span class=\"p\">))<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t\t<span class=\"cm\">\/* This space deliberately left blank *\/<\/span> \t<span class=\"p\">}<\/span>  \t<span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">;<\/span> <span class=\"p\">}<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>On commence par initier nos structures d\u2019\u00e9tat. Ensuite on r\u00e9cup\u00e8re notre <code>wl_display<\/code> et <code>wl_registry<\/code>.<\/p>\n<p>On vient ensuite brancher notre <code>wl_registry<\/code> \u00e0 notre API <code>wl_registry_listener<\/code>. Le dernier argument <code>&amp;app<\/code> sera donn\u00e9 en argument <code>void *data<\/code> aux diff\u00e9rentes m\u00e9thodes.<\/p>\n<p>Cette derni\u00e8re boucle <code>while<\/code> va nous servir d\u2019<em>event loop<\/em>. Pour notre cas ce sera bien suffisant.<\/p>\n<p>Notons une chose importante\u00a0: Avec Wayland rien n\u2019est asynchrone. Nos m\u00e9thodes <code>global<\/code> et <code>global_remove<\/code> vont \u00eatre appel\u00e9es \u00e0 des moments clefs. Ici <code>global<\/code> est appel\u00e9 au <code>wl_display_roundtrip(state.wl_display)<\/code>.<\/p>\n<p>Nous brancher ainsi au registre global permet au compositeur Wayland de fournir toutes les clefs \u00e0 notre application. Ici on cherche \u00e0 r\u00e9cup\u00e9rer le <code>wl_compositor<\/code>. On utilise la m\u00e9thode <code>wl_registry_bind<\/code> pour le r\u00e9cup\u00e9rer. On stocke ensuite son pointeur dans notre <code>state<\/code>.<\/p>\n<p>Dernier point sur lequel j\u2019aimerais m\u2019\u00e9tendre. Il est possible de d\u00e9bugger tous les \u00e9changes Wayland de notre application.<\/p>\n<div class=\"language-sh highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"nv\">$ <\/span><span class=\"nb\">export <\/span><span class=\"nv\">WAYLAND_DEBUG<\/span><span class=\"o\">=<\/span>1 <span class=\"nv\">$ <\/span>make <span class=\"o\">&amp;&amp;<\/span> .\/run <span class=\"o\">[<\/span>1269718.544]  -&gt; wl_display@1.get_registry<span class=\"o\">(<\/span>new <span class=\"nb\">id <\/span>wl_registry@2<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.566]  -&gt; wl_display@1.sync<span class=\"o\">(<\/span>new <span class=\"nb\">id <\/span>wl_callback@3<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.625] wl_display@1.delete_id<span class=\"o\">(<\/span>3<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.636] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>1, <span class=\"s2\">\"wl_shm\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.643] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>2, <span class=\"s2\">\"wl_drm\"<\/span>, 2<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.649] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>3, <span class=\"s2\">\"zwp_linux_dmabuf_v1\"<\/span>, 3<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.653] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>4, <span class=\"s2\">\"wl_compositor\"<\/span>, 4<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.658]  -&gt; wl_registry@2.bind<span class=\"o\">(<\/span>4, <span class=\"s2\">\"wl_compositor\"<\/span>, 4, new <span class=\"nb\">id<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>unknown]@4<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.663] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>5, <span class=\"s2\">\"wl_subcompositor\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.667] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>6, <span class=\"s2\">\"wl_data_device_manager\"<\/span>, 3<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.671] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>7, <span class=\"s2\">\"zwlr_gamma_control_manager_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.674] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>8, <span class=\"s2\">\"zxdg_output_manager_v1\"<\/span>, 3<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.678] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>9, <span class=\"s2\">\"org_kde_kwin_idle\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.682] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>10, <span class=\"s2\">\"zwp_idle_inhibit_manager_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.685] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>11, <span class=\"s2\">\"zwlr_layer_shell_v1\"<\/span>, 4<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.689] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>12, <span class=\"s2\">\"xdg_wm_base\"<\/span>, 2<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.693] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>13, <span class=\"s2\">\"zwp_tablet_manager_v2\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.696] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>14, <span class=\"s2\">\"org_kde_kwin_server_decoration_manager\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.700] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>15, <span class=\"s2\">\"zxdg_decoration_manager_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.704] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>16, <span class=\"s2\">\"zwp_relative_pointer_manager_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.707] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>17, <span class=\"s2\">\"zwp_pointer_constraints_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.711] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>18, <span class=\"s2\">\"wp_presentation\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.715] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>19, <span class=\"s2\">\"zwlr_output_manager_v1\"<\/span>, 2<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.718] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>20, <span class=\"s2\">\"zwlr_output_power_manager_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.722] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>21, <span class=\"s2\">\"zwp_input_method_manager_v2\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.725] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>22, <span class=\"s2\">\"zwp_text_input_manager_v3\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.729] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>23, <span class=\"s2\">\"zwlr_foreign_toplevel_manager_v1\"<\/span>, 3<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.732] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>24, <span class=\"s2\">\"zwlr_export_dmabuf_manager_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.736] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>25, <span class=\"s2\">\"zwlr_screencopy_manager_v1\"<\/span>, 3<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.740] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>26, <span class=\"s2\">\"zwlr_data_control_manager_v1\"<\/span>, 2<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.743] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>27, <span class=\"s2\">\"zwp_primary_selection_device_manager_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.747] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>28, <span class=\"s2\">\"wp_viewporter\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.751] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>29, <span class=\"s2\">\"zxdg_exporter_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.754] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>30, <span class=\"s2\">\"zxdg_importer_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.758] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>31, <span class=\"s2\">\"zxdg_exporter_v2\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.761] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>32, <span class=\"s2\">\"zxdg_importer_v2\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.765] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>33, <span class=\"s2\">\"zwp_virtual_keyboard_manager_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.768] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>34, <span class=\"s2\">\"zwlr_virtual_pointer_manager_v1\"<\/span>, 2<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.772] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>35, <span class=\"s2\">\"zwlr_input_inhibit_manager_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.776] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>36, <span class=\"s2\">\"zwp_keyboard_shortcuts_inhibit_manager_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.779] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>37, <span class=\"s2\">\"wl_seat\"<\/span>, 7<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.783] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>38, <span class=\"s2\">\"zwp_pointer_gestures_v1\"<\/span>, 1<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.786] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>39, <span class=\"s2\">\"wl_output\"<\/span>, 3<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.790] wl_registry@2.global<span class=\"o\">(<\/span>40, <span class=\"s2\">\"wl_output\"<\/span>, 3<span class=\"o\">)<\/span> <span class=\"o\">[<\/span>1269718.794] wl_callback@3.done<span class=\"o\">(<\/span>116250<span class=\"o\">)<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>On liste ici tous les \u00e9v\u00e9nements <code>global<\/code> de notre <code>wl_registry<\/code>. D\u2019ailleurs on y trouve l\u2019endroit o\u00f9 on <code>bind<\/code> notre <code>wl_compositor<\/code> (si si, cherchez un peu)<\/p>\n<p>Pour connaitre les d\u00e9finitions pr\u00e9cises de tout ce que je viens d\u2019\u00e9noncer int\u00e9ressons-nous \u00e0 la documentation de Wayland. Ce qui suit va d\u00e9pendre de votre syst\u00e8me mais chez moi elle se trouve ici\u00a0: <code>\/usr\/share\/wayland\/wayland.xml<\/code><\/p>\n<p>\u00c0 la ligne 130 nous y retrouvons\u00a0:<\/p>\n<div class=\"language-xml highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code>  <span class=\"nt\">&lt;interface<\/span> <span class=\"na\">name=<\/span><span class=\"s\">\"wl_registry\"<\/span> <span class=\"na\">version=<\/span><span class=\"s\">\"1\"<\/span><span class=\"nt\">&gt;<\/span>     <span class=\"nt\">&lt;description<\/span> <span class=\"na\">summary=<\/span><span class=\"s\">\"global registry object\"<\/span><span class=\"nt\">&gt;<\/span>       The singleton global registry object.  The server has a number of       global objects that are available to all clients.  These objects       typically represent an actual object in the server (for example,       an input device) or they are singleton objects that provide       extension functionality.        When a client creates a registry object, the registry object       will emit a global event for each global currently in the       registry.  Globals come and go as a result of device or       monitor hotplugs, reconfiguration or other events, and the       registry will send out global and global_remove events to       keep the client up to date with the changes.  To mark the end       of the initial burst of events, the client can use the       wl_display.sync request immediately after calling       wl_display.get_registry.        A client can bind to a global object by using the bind       request.  This creates a client-side handle that lets the object       emit events to the client and lets the client invoke requests on       the object.     <span class=\"nt\">&lt;\/description&gt;<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Un peu plus bas nous y retrouvons nos deux \u00e9v\u00e9nements sur lesquels nous avons branch\u00e9 notre API d\u2019\u00e9coute\u00a0:<\/p>\n<div class=\"language-xml highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code>    <span class=\"nt\">&lt;event<\/span> <span class=\"na\">name=<\/span><span class=\"s\">\"global\"<\/span><span class=\"nt\">&gt;<\/span>       <span class=\"nt\">&lt;description<\/span> <span class=\"na\">summary=<\/span><span class=\"s\">\"announce global object\"<\/span><span class=\"nt\">&gt;<\/span> \tNotify the client of global objects.  \tThe event notifies the client that a global object with \tthe given name is now available, and it implements the \tgiven version of the given interface.       <span class=\"nt\">&lt;\/description&gt;<\/span>       <span class=\"nt\">&lt;arg<\/span> <span class=\"na\">name=<\/span><span class=\"s\">\"name\"<\/span> <span class=\"na\">type=<\/span><span class=\"s\">\"uint\"<\/span> <span class=\"na\">summary=<\/span><span class=\"s\">\"numeric name of the global object\"<\/span><span class=\"nt\">\/&gt;<\/span>       <span class=\"nt\">&lt;arg<\/span> <span class=\"na\">name=<\/span><span class=\"s\">\"interface\"<\/span> <span class=\"na\">type=<\/span><span class=\"s\">\"string\"<\/span> <span class=\"na\">summary=<\/span><span class=\"s\">\"interface implemented by the object\"<\/span><span class=\"nt\">\/&gt;<\/span>       <span class=\"nt\">&lt;arg<\/span> <span class=\"na\">name=<\/span><span class=\"s\">\"version\"<\/span> <span class=\"na\">type=<\/span><span class=\"s\">\"uint\"<\/span> <span class=\"na\">summary=<\/span><span class=\"s\">\"interface version\"<\/span><span class=\"nt\">\/&gt;<\/span>     <span class=\"nt\">&lt;\/event&gt;<\/span>      <span class=\"nt\">&lt;event<\/span> <span class=\"na\">name=<\/span><span class=\"s\">\"global_remove\"<\/span><span class=\"nt\">&gt;<\/span>       <span class=\"nt\">&lt;description<\/span> <span class=\"na\">summary=<\/span><span class=\"s\">\"announce removal of global object\"<\/span><span class=\"nt\">&gt;<\/span> \tNotify the client of removed global objects.  \tThis event notifies the client that the global identified \tby name is no longer available.  If the client bound to \tthe global using the bind request, the client should now \tdestroy that object.  \tThe object remains valid and requests to the object will be \tignored until the client destroys it, to avoid races between \tthe global going away and a client sending a request to it.       <span class=\"nt\">&lt;\/description&gt;<\/span>       <span class=\"nt\">&lt;arg<\/span> <span class=\"na\">name=<\/span><span class=\"s\">\"name\"<\/span> <span class=\"na\">type=<\/span><span class=\"s\">\"uint\"<\/span> <span class=\"na\">summary=<\/span><span class=\"s\">\"numeric name of the global object\"<\/span><span class=\"nt\">\/&gt;<\/span>     <span class=\"nt\">&lt;\/event&gt;<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Je ne vais pas m\u2019\u00e9tendre plus longuement sur cette source d\u2019information. Vous irez lire cette documentation si vous vous int\u00e9ressez aux m\u00e9thodes que nous utiliserons par la suite.<\/p>\n<p>Une fois que vous avez compris comment passer de la doc au code, Wayland devient un jeu d\u2019enfant.<\/p>\n<h3 id=\"comment-afficher-quelque-chose\">Comment afficher quelque chose\u00a0?<\/h3>\n<p>Bon, c\u2019est bien beau tout \u00e7a, mais on veut au moins afficher des trucs. Comment on fait\u00a0?<\/p>\n<p>Tout d\u2019abord il va nous falloir cr\u00e9er une surface sur laquelle dessiner. Cette surface va se pr\u00e9senter comme un espace en m\u00e9moire d\u2019une certaine taille qui correspondra aux diff\u00e9rents pixels de la surface.<\/p>\n<p>Pour ne pas nous embourber dans les d\u00e9tails, on va prendre ces deux fichiers qui vont abstraire une partie inint\u00e9ressante du travail.<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"c1\">\/\/ shm_open.c<\/span> <span class=\"cp\">#define _POSIX_C_SOURCE 200112L #include &lt;errno.h&gt; #include &lt;fcntl.h&gt; #include &lt;sys\/mman.h&gt; #include &lt;time.h&gt; #include &lt;unistd.h&gt; <\/span> <span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">randname<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">char<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">buf<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">timespec<\/span> <span class=\"n\">ts<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"kt\">long<\/span> <span class=\"n\">r<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"n\">clock_gettime<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">CLOCK_REALTIME<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span><span class=\"n\">ts<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">r<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">ts<\/span><span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">tv_nsec<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"k\">for<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">;<\/span> <span class=\"n\">i<\/span> <span class=\"o\">&lt;<\/span> <span class=\"mi\">6<\/span><span class=\"p\">;<\/span> <span class=\"o\">++<\/span><span class=\"n\">i<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t\t<span class=\"n\">buf<\/span><span class=\"p\">[<\/span><span class=\"n\">i<\/span><span class=\"p\">]<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"sc\">'A'<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">r<\/span><span class=\"o\">&amp;<\/span><span class=\"mi\">15<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">+<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">r<\/span><span class=\"o\">&amp;<\/span><span class=\"mi\">16<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"o\">*<\/span><span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t\t<span class=\"n\">r<\/span> <span class=\"o\">&gt;&gt;=<\/span> <span class=\"mi\">5<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"p\">}<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"nf\">create_shm_file<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"n\">retries<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">100<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"n\">fd<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"k\">do<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t\t<span class=\"kt\">char<\/span> <span class=\"n\">name<\/span><span class=\"p\">[]<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"s\">\"\/wl_shm-XXXXXX\"<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t\t<span class=\"n\">randname<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">name<\/span> <span class=\"o\">+<\/span> <span class=\"k\">sizeof<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">name<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"o\">-<\/span> <span class=\"mi\">7<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t\t<span class=\"o\">--<\/span><span class=\"n\">retries<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t\t<span class=\"n\">fd<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">shm_open<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">name<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">O_RDWR<\/span> <span class=\"o\">|<\/span> <span class=\"n\">O_CREAT<\/span> <span class=\"o\">|<\/span> <span class=\"n\">O_EXCL<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mo\">0600<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t\t<span class=\"k\">if<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">fd<\/span> <span class=\"o\">&gt;=<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t\t\t<span class=\"n\">shm_unlink<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">name<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t\t\t<span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">fd<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t\t<span class=\"p\">}<\/span> \t<span class=\"p\">}<\/span> <span class=\"k\">while<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">retries<\/span> <span class=\"o\">&gt;<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span> <span class=\"o\">&amp;&amp;<\/span> <span class=\"n\">errno<\/span> <span class=\"o\">==<\/span> <span class=\"n\">EEXIST<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"o\">-<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">;<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"nf\">allocate_shm_file<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">size_t<\/span> <span class=\"n\">size<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"n\">fd<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">create_shm_file<\/span><span class=\"p\">();<\/span> \t<span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"n\">ret<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"k\">if<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">fd<\/span> <span class=\"o\">&lt;<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">)<\/span> \t\t<span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"o\">-<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"k\">do<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t\t<span class=\"n\">ret<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">ftruncate<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">fd<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">size<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"p\">}<\/span> <span class=\"k\">while<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">ret<\/span> <span class=\"o\">&lt;<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span> <span class=\"o\">&amp;&amp;<\/span> <span class=\"n\">errno<\/span> <span class=\"o\">==<\/span> <span class=\"n\">EINTR<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"k\">if<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">ret<\/span> <span class=\"o\">&lt;<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t\t<span class=\"n\">close<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">fd<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t\t<span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"o\">-<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"p\">}<\/span> \t<span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"n\">fd<\/span><span class=\"p\">;<\/span> <span class=\"p\">}<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"c1\">\/\/ shm_open.h<\/span> <span class=\"cp\">#ifndef shm_open_h_INCLUDED #define shm_open_h_INCLUDED <\/span> <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">randname<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">char<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">buf<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"nf\">create_shm_file<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"nf\">allocate_shm_file<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">size_t<\/span> <span class=\"n\">size<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  <span class=\"cp\">#endif \/\/ shm_open_h_INCLUDED <\/span><\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Je vais passer sous silence cette partie, car elle ne nous int\u00e9resse pas vraiment. Retenez que ce code nous permet d\u2019allouer un <code>shm<\/code> pour <em>shared memory<\/em>, c\u2019est-\u00e0-dire un espace de m\u00e9moire partag\u00e9. On va en avoir besoin pour cr\u00e9er notre <code>wl_buffer<\/code> final.<\/p>\n<p>De retour sur notre <code>main.c<\/code>. Il va nous falloir nous lier (<code>bind<\/code>) au <code>wl_shm<\/code> fournit par le compositeur. Il nous servira \u00e0 cr\u00e9er le <code>wl_buffer<\/code> en partant du <code>shm<\/code>. Vous suivez\u00a0?<\/p>\n<p>Toujours en utilisant notre registre <code>global<\/code>.<\/p>\n<div class=\"language-diff highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"p\">@@ -20,6 +30,9 @@<\/span> registry_global(void *data, struct wl_registry *wl_registry,  \tif (strcmp(interface, wl_compositor_interface.name) == 0) {  \t\tapp-&gt;state-&gt;wl_compositor = wl_registry_bind(  \t\t\twl_registry, name, &amp;wl_compositor_interface, 4); <span class=\"gi\">+\t} else if (strcmp(interface, wl_shm_interface.name) == 0) { +\t\tapp-&gt;state-&gt;wl_shm = wl_registry_bind( +\t\t\t\twl_registry, name, &amp;wl_shm_interface, 1); <\/span> \t}  } <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>C\u2019est ici que l\u2019on r\u00e9cup\u00e8re le <code>wl_shm<\/code>.<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"nf\">setup_buffer<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"n\">stride<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">width<\/span> <span class=\"o\">*<\/span> <span class=\"mi\">4<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">size<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">stride<\/span> <span class=\"o\">*<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">height<\/span><span class=\"p\">;<\/span>  \t<span class=\"kt\">int<\/span> <span class=\"n\">fd<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">allocate_shm_file<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">size<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"k\">if<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">fd<\/span> <span class=\"o\">==<\/span> <span class=\"o\">-<\/span><span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t\t<span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"p\">}<\/span>  \t<span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">pool_data<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">mmap<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"nb\">NULL<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">size<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t\t<span class=\"n\">PROT_READ<\/span> <span class=\"o\">|<\/span> <span class=\"n\">PROT_WRITE<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">MAP_SHARED<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">fd<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"k\">if<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">pool_data<\/span> <span class=\"o\">==<\/span> <span class=\"n\">MAP_FAILED<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t\t<span class=\"n\">close<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">fd<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t\t<span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"p\">}<\/span>  \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_shm_pool<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">pool<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">wl_shm_create_pool<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">state<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_shm<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">fd<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">size<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_buffer<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">wl_shm_pool_create_buffer<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">pool<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t\t<span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">width<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">height<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">stride<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">WL_SHM_FORMAT_XRGB8888<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">wl_shm_pool_destroy<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">pool<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">close<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">fd<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"k\">return<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">;<\/span> <span class=\"p\">}<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Cette nouvelle m\u00e9thode <code>setup_buffer<\/code> nous permet d\u2019allouer un espace de m\u00e9moire de la taille souhait\u00e9e (ici <code>width<\/code> * <code>height<\/code>) \u00e0 partir du <code>wl_shm<\/code>. On y trouve l\u2019usage de notre <code>allocate_shm_file(app-&gt;size)<\/code>.<\/p>\n<p>On vient ensuite cr\u00e9er notre <code>wl_buffer<\/code> \u00e0 partir de la <code>pool<\/code> de donn\u00e9e cr\u00e9e gr\u00e2ce \u00e0 <code>wl_shm_create_pool<\/code> (RTFM).<\/p>\n<div class=\"language-diff highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"p\">@@ -48,6 +88,14 @@<\/span> main(int argc, char *argv[])  \twl_registry_add_listener(state.wl_registry, &amp;wl_registry_listener, &amp;app);  \twl_display_roundtrip(state.wl_display);  +\tapp.width = 500; <span class=\"gi\">+\tapp.height = 500; +\tsetup_buffer(&amp;app); + +\tapp.wl_surface = wl_compositor_create_surface(state.wl_compositor); +\twl_surface_attach(app.wl_surface, app.wl_buffer, 0, 0); +\twl_surface_commit(app.wl_surface); + <\/span> \twhile (wl_display_dispatch(state.wl_display)) {  \t\t\/* This space deliberately left blank *\/  \t} <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Voil\u00e0, nous avons cr\u00e9\u00e9 notre <code>wl_buffer<\/code> gr\u00e2ce \u00e0 <code>setup_buffer(&amp;app)<\/code>. Maintenant on peut cr\u00e9er notre <code>wl_surface<\/code> et venir lui attacher notre <code>wl_buffer<\/code>. Et lorsqu\u2019enfin on vient <code>commit<\/code> la surface, rien ne se produit\u2026<\/p>\n<p>Non mais restez\u00a0! On y est presque\u00a0! C\u2019est quand m\u00eame pas une sin\u00e9cure\u00a0!<\/p>\n<p>Pour pouvoir afficher quelque chose encore faut-il avoir une fen\u00eatre\u00a0! Notre surface est pr\u00eate, mais elle n\u2019est pas encore rattach\u00e9e \u00e0 notre environnement graphique. On parle ici du r\u00f4le que nous allons donner \u00e0 notre <code>wl_surface<\/code>. En effet elle pourrait tr\u00e8s bien servir \u00e0 une <em>pop up<\/em>, \u00e0 un curseur, ou \u00e0 une interface fixe. Nous ici ce qu\u2019on veut c\u2019est une fen\u00eatre\u00a0!<\/p>\n<p>Pour ce faire nous allons nous reposer sur un protocole additionnel \u00e0 Wayland. Il ne fait pas partie du c\u0153ur de Wayland mais d\u2019une liste d\u2019autres protocoles qui viennent l\u2019enrichir. Et oui, afficher une fen\u00eatre ne fait pas partie de Wayland.<\/p>\n<p>Il est bien s\u00fbr impl\u00e9ment\u00e9 par Sway. Nous ajoutons la d\u00e9finition de ce protocole dans <code>proto\/xdg-shell.xml<\/code>. Nous devons juste en g\u00e9n\u00e9rer les sources que notre client va utiliser. Heureusement nous avons des outils pour \u00e7a. Pour ce faire\u00a0:<\/p>\n<div class=\"language-diff highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"p\">@@ -6,6 +6,10 @@<\/span> PKGS = wayland-client  CFLAGS += $(foreach p,$(PKGS),$(shell pkg-config --cflags $(p)))  LDLIBS += $(foreach p,$(PKGS),$(shell pkg-config --libs $(p)))  +WAYLAND_HEADERS = $(wildcard proto\/*.xml) <span class=\"gi\">+HEADERS += $(WAYLAND_HEADERS:.xml=-client-protocol.h) +SOURCES += $(WAYLAND_HEADERS:.xml=-client-protocol.c) + <\/span> SOURCES += $(wildcard .\/*.c)  HEADERS += $(wildcard .\/*.h)  OBJECTS = $(SOURCES:.c=.o) <span class=\"p\">@@ -14,6 +18,12 @@<\/span> all: run   $(OBJECTS): $(HEADERS)  +proto\/%-client-protocol.c: proto\/%.xml <span class=\"gi\">+\twayland-scanner code &lt; $? &gt; $@ + +proto\/%-client-protocol.h: proto\/%.xml +\twayland-scanner client-header &lt; $? &gt; $@ + <\/span> run: $(OBJECTS)  \t$(CC) -o run $(OBJECTS) $(CFLAGS) $(LDLIBS)  <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><code>wayland-scanner<\/code> nous permet de g\u00e9n\u00e9rer les fichiers <em>headers<\/em> ainsi que le code glu dont va se servir notre client. Notre application peut donc maintenant utiliser les protocoles additionnels s\u2019ils sont impl\u00e9ment\u00e9s par le compositeur.<\/p>\n<p>Bon, revenons \u00e0 nos moutons\u00a0! On veut afficher notre <code>wl_buffer<\/code> dans une fen\u00eatre\u00a0!<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">xdg_wm_base_ping<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">xdg_wm_base<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">xdg_wm_base<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">serial<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"n\">xdg_wm_base_pong<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">xdg_wm_base<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">serial<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"k\">const<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">xdg_wm_base_listener<\/span> <span class=\"n\">xdg_wm_base_listener<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">ping<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">xdg_wm_base_ping<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">};<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"language-diff highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"p\">@@ -33,6 +47,11 @@<\/span> registry_global(void *data, struct wl_registry *wl_registry,  \t} else if (strcmp(interface, wl_shm_interface.name) == 0) {  \t\tapp-&gt;state-&gt;wl_shm = wl_registry_bind(  \t\t\t\twl_registry, name, &amp;wl_shm_interface, 1); <span class=\"gi\">+\t} else if (strcmp(interface, xdg_wm_base_interface.name) == 0) { +\t\tapp-&gt;state-&gt;xdg_wm_base = wl_registry_bind( +\t\t\t\twl_registry, name, &amp;xdg_wm_base_interface, 1); +\t\txdg_wm_base_add_listener(app-&gt;state-&gt;xdg_wm_base, +\t\t\t\t&amp;xdg_wm_base_listener, app-&gt;state); <\/span> \t}  }  <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>On commence \u00e0 connaitre la chanson. On utilise <code>global<\/code> pour <code>bind<\/code> le <code>xdg_wm_base<\/code>. Notez au passage que j\u2019impl\u00e9mente le listener <code>ping<\/code> pour y r\u00e9pondre <code>pong<\/code>. Sans quoi \u00e7a va se voir que notre programme ne sert \u00e0 rien\u00a0!<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">xdg_surface_configure<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">xdg_surface<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">xdg_surface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">serial<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">app<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"n\">xdg_surface_ack_configure<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">xdg_surface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">serial<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"n\">wl_surface_attach<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_surface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_buffer<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">wl_surface_commit<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_surface<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"k\">const<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">xdg_surface_listener<\/span> <span class=\"n\">xdg_surface_listener<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">configure<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">xdg_surface_configure<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">};<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"language-diff highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"p\">@@ -93,7 +127,11 @@<\/span> main(int argc, char *argv[])  \tsetup_buffer(&amp;app);   \tapp.wl_surface = wl_compositor_create_surface(state.wl_compositor); <span class=\"gd\">-\twl_surface_attach(app.wl_surface, app.wl_buffer, 0, 0); <\/span><span class=\"gi\">+\tapp.xdg_surface = xdg_wm_base_get_xdg_surface( +\t\tstate.xdg_wm_base, app.wl_surface); +\txdg_surface_add_listener(app.xdg_surface, &amp;xdg_surface_listener, &amp;app); +\tstate.xdg_toplevel = xdg_surface_get_toplevel(app.xdg_surface); +\txdg_toplevel_set_title(state.xdg_toplevel, \"Example client\"); <\/span> \twl_surface_commit(app.wl_surface);   \twhile (wl_display_dispatch(state.wl_display)) { <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Ensuite on s\u2019en sert pour cr\u00e9er un <code>xdg_surface<\/code>. Notez l\u2019usage de <code>xdg_wm_base_get_xdg_surface<\/code>. Ici on passe notre <code>wl_surface<\/code> pour lui donner le r\u00f4le d\u2019un <code>xdg_surface<\/code>.<\/p>\n<p>On vient accrocher ses \u00e9v\u00e9nements \u00e0 une API (ici\u00a0: <code>xdg_surface_listener<\/code>). Et c\u2019est enfin lors de l\u2019\u00e9v\u00e9nement <code>configure<\/code> que l\u2019on vient attacher notre <code>wl_buffer<\/code> \u00e0 notre <code>wl_surface<\/code>. Pourquoi pas avant me demanderez-vous\u00a0? Parce que c\u2019est le protocole\u00a0! Vous n\u2019avez pas lu le protocole\u2026<\/p>\n<div class=\"language-xml highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code>  <span class=\"nt\">&lt;interface<\/span> <span class=\"na\">name=<\/span><span class=\"s\">\"xdg_surface\"<\/span> <span class=\"na\">version=<\/span><span class=\"s\">\"2\"<\/span><span class=\"nt\">&gt;<\/span>     <span class=\"nt\">&lt;description<\/span> <span class=\"na\">summary=<\/span><span class=\"s\">\"desktop user interface surface base interface\"<\/span><span class=\"nt\">&gt;<\/span>       ...        Creating an xdg_surface from a wl_surface which has a buffer attached or       committed is a client error, and any attempts by a client to attach or       manipulate a buffer prior to the first xdg_surface.configure call must       also be treated as errors.        ...     <span class=\"nt\">&lt;\/description&gt;<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>\u00c7a y est, enfin\u2026 Notre fen\u00eatre apparait sous nos yeux \u00e9bahis\u00a0! C\u2019est beau quand m\u00eame\u2026 Bon, elle est toute noire. Y\u2019a rien dessus\u00a0! C\u2019est un peu normal, on a rien mis dans nos pixels.<\/p>\n<h3 id=\"et-du-coup-on-dessine-comment-avec-ton-machin-l\">Et du coup, on dessine comment avec ton machin l\u00e0\u00a0?<\/h3>\n<p>On pourrait s\u2019amuser \u00e0 aller modifier la valeur de chacun de nos pixels un \u00e0 un. Pour les besoins de la d\u00e9monstration on va directement ajouter Cairo. Et tant qu\u2019\u00e0 faire on utilise Pangocairo. Comme \u00e7a si vous voulez afficher du texte dans votre application, vous aurez d\u00e9j\u00e0 ce qu\u2019il faut.<\/p>\n<div class=\"language-diff highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"p\">@@ -1,7 +1,7 @@<\/span>   CFLAGS += -I. -DWLR_USE_UNSTABLE -std=c99 -lrt  -PKGS = wayland-client <span class=\"gi\">+PKGS = wayland-client pangocairo <\/span>  CFLAGS += $(foreach p,$(PKGS),$(shell pkg-config --cflags $(p)))  LDLIBS += $(foreach p,$(PKGS),$(shell pkg-config --libs $(p))) <span class=\"p\">@@ -87,10 +89,28 @@<\/span> setup_buffer(struct client_app *app)   \tstruct wl_shm_pool *pool = wl_shm_create_pool(app-&gt;state-&gt;wl_shm, fd, app-&gt;size);  \tapp-&gt;wl_buffer = wl_shm_pool_create_buffer(pool, 0, <span class=\"gd\">-\t\t\tapp-&gt;width, app-&gt;height, stride, WL_SHM_FORMAT_XRGB8888); <\/span><span class=\"gi\">+\t\t\tapp-&gt;width, app-&gt;height, stride, WL_SHM_FORMAT_ARGB8888); <\/span> \twl_shm_pool_destroy(pool);  \tclose(fd);  +\tcairo_surface_t *s = cairo_image_surface_create_for_data(app-&gt;pool_data, <span class=\"gi\">+\t\tCAIRO_FORMAT_ARGB32, +\t\tapp-&gt;width, app-&gt;height, stride); + +\tapp-&gt;cairo = cairo_create(s); +\tcairo_save(app-&gt;cairo); + +\tcairo_rectangle(app-&gt;cairo, 0, 0, app-&gt;width, app-&gt;height); +\tcairo_set_source_rgba( +\t\tapp-&gt;cairo, +\t\t0.5, +\t\t0.5, +\t\t0.5, +\t\t1 +\t); +\tcairo_fill(app-&gt;cairo); + <\/span> \treturn 0;  }  <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>On initie notre <code>cairo<\/code> en lui fournissant simplement notre <code>pool_data<\/code>, un format de pixel et les dimensions de notre surface.<\/p>\n<p>Bien s\u00fbr ne venez pas ajouter toute votre logique d\u2019affichage dans ce <code>setup_buffer<\/code>\u00a0! Ici c\u2019est pour illustrer\u00a0! Retenez juste que vous pouvez maintenant faire appel \u00e0 votre instance de Cairo <code>app-&gt;cairo<\/code> comme bon vous semblera.<\/p>\n<h3 id=\"comment-recevoir-les-inputs\">Comment recevoir les inputs\u00a0?<\/h3>\n<p>Super mais maintenant comment on interagit avec notre application\u00a0? Moi ce que je veux c\u2019est cliquer dessus\u00a0!<\/p>\n<p>On va commencer par faire les choses dans le bon ordre. En premier lieu il va nous falloir r\u00e9cup\u00e9rer le global <code>wl_seat<\/code>. Gr\u00e2ce \u00e0 celui-ci, on va pouvoir tester les diff\u00e9rentes capacit\u00e9s qu\u2019a l\u2019utilisateur dans son <em>seat<\/em> pour utiliser l\u2019application. Il peut avoir un clavier et une souris. Il peut aussi s\u2019agir d\u2019un \u00e9cran tactile ou d\u2019une tablette graphique. Chacun de ces cas est diff\u00e9rent et va donner lieu a des \u00e9v\u00e9nements d\u00e9di\u00e9s.<\/p>\n<p>R\u00e9cup\u00e9rons d\u00e9j\u00e0 le <code>wl_seat<\/code>.<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">seat_capabilities<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_seat<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_seat<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t <span class=\"k\">enum<\/span> <span class=\"n\">wl_seat_capability<\/span> <span class=\"n\">caps<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">app<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">;<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">seat_name<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_seat<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_seat<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">const<\/span> <span class=\"kt\">char<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">name<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{}<\/span>  <span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"k\">const<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_seat_listener<\/span> <span class=\"n\">wl_seat_listener<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">capabilities<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">seat_capabilities<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t<span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">name<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">seat_name<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">};<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"language-diff highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"p\">@@ -138,6 +138,7 @@<\/span> struct registry_global{  static void  registry_global(void *data, struct wl_registry *wl_registry,  \t\tuint32_t name, const char *interface, uint32_t version) <span class=\"p\">@@ -49,6 +66,9 @@<\/span> registry_global(void *data, struct wl_registry *wl_registry,  \t} else if (strcmp(interface, wl_shm_interface.name) == 0) {  \t\tapp-&gt;state-&gt;wl_shm = wl_registry_bind(  \t\t\t\twl_registry, name, &amp;wl_shm_interface, 1); <span class=\"gi\">+\t} else if (strcmp(interface, wl_seat_interface.name) == 0) { +\t\tapp-&gt;state-&gt;wl_seat = wl_registry_bind(wl_registry, name, &amp;wl_seat_interface, 1); +\t\twl_seat_add_listener(app-&gt;state-&gt;wl_seat, &amp;wl_seat_listener, app); <\/span> \t} else if (strcmp(interface, xdg_wm_base_interface.name) == 0) {  \t\tapp-&gt;state-&gt;xdg_wm_base = wl_registry_bind(  \t\t\t\twl_registry, name, &amp;xdg_wm_base_interface, 1); <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Super maintenant g\u00e9rons le cas o\u00f9 le <code>wl_seat<\/code> est capable d\u2019interagir \u00e0 la souris. On parle ici de <em>pointer<\/em>.<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">wl_pointer_enter<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_pointer<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">serial<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_surface<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">surface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">wl_fixed_t<\/span> <span class=\"n\">surface_x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"n\">wl_fixed_t<\/span> <span class=\"n\">surface_y<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"n\">fprintf<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">stderr<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"s\">\"Pointer enter !<\/span><span class=\"se\">n<\/span><span class=\"s\">\"<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">wl_pointer_leave<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_pointer<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">serial<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_surface<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">surface<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"n\">fprintf<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">stderr<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"s\">\"Pointer leave !<\/span><span class=\"se\">n<\/span><span class=\"s\">\"<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">wl_pointer_motion<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_pointer<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">time<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"n\">wl_fixed_t<\/span> <span class=\"n\">surface_x<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">wl_fixed_t<\/span> <span class=\"n\">surface_y<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"n\">fprintf<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">stderr<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"s\">\"Pointer motion ! %ix%i<\/span><span class=\"se\">n<\/span><span class=\"s\">\"<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"n\">wl_fixed_to_int<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">surface_x<\/span><span class=\"p\">),<\/span> <span class=\"n\">wl_fixed_to_int<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">surface_y<\/span><span class=\"p\">));<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">wl_pointer_button<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_pointer<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">serial<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">time<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">button<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"n\">fprintf<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">stderr<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"s\">\"Pointer button !<\/span><span class=\"se\">n<\/span><span class=\"s\">\"<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"k\">const<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer_listener<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer_listener<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">enter<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer_enter<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t<span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">leave<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer_leave<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t<span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">motion<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer_motion<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t<span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">button<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer_button<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"p\">};<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"language-diff highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"p\">@@ -138,6 +138,7 @@<\/span> struct registry_global{  void  seat_capabilities(void *data, struct wl_seat *wl_seat,  \t\t enum wl_seat_capability caps)  {  \tstruct client_app *app = data; <span class=\"gi\">+ +\tif (caps &amp; WL_SEAT_CAPABILITY_POINTER) { +\t\tapp-&gt;state-&gt;wl_pointer = wl_seat_get_pointer(wl_seat); +\t\twl_pointer_add_listener(app-&gt;state-&gt;wl_pointer, &amp;wl_pointer_listener, app); +\t} <\/span> }   void <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>J\u2019aimerais ouvrir une parenth\u00e8se !<\/p>\n<p>Auriez-vous une minute \u00e0 m\u2019accorder pour parler de <em>bitmask<\/em> ? Cette jolie chose que l\u2019on utilise finalement que dans les langages bas niveau et qui offre pourtant tellement de possibilit\u00e9s.<\/p>\n<p>Ici c\u2019est bien du <code>caps &amp; WL_SEAT_CAPABILITY_POINTER<\/code> dont on va parler.<\/p>\n<p>Le <em>bitmasking<\/em> c\u2019est le fait d\u2019utiliser les bits d\u2019une variable pour le comparer avec un masque.<\/p>\n<p>Prenons deux minutes pour pr\u00e9senter un cas concret. Imaginons, \u00e0 tout hasard, que l\u2019on \u00e9num\u00e8re les capacit\u00e9s d\u2019un utilisateur.<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"k\">enum<\/span> <span class=\"n\">wl_seat_capabilities<\/span> <span class=\"p\">{<\/span>     <span class=\"n\">WL_SEAT_CAPABILITY_POINTER<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span> <span class=\"o\">&lt;&lt;<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span><span class=\"p\">,<\/span>  <span class=\"c1\">\/\/ -&gt; 1 -&gt; 00000001<\/span>     <span class=\"n\">WL_SEAT_CAPABILITY_TOUCH<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span> <span class=\"o\">&lt;&lt;<\/span> <span class=\"mi\">2<\/span><span class=\"p\">,<\/span>    <span class=\"c1\">\/\/ -&gt; 2 -&gt; 00000010<\/span>     <span class=\"n\">WL_SEAT_CAPABILITY_TABLET<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span> <span class=\"o\">&lt;&lt;<\/span> <span class=\"mi\">3<\/span><span class=\"p\">,<\/span>   <span class=\"c1\">\/\/ -&gt; 4 -&gt; 00000100<\/span>     <span class=\"n\">WL_SEAT_CAPABILITY_KEYBOARD<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"mi\">1<\/span> <span class=\"o\">&lt;&lt;<\/span> <span class=\"mi\">4<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"c1\">\/\/ -&gt; 8 -&gt; 00001000<\/span>     <span class=\"err\">\u2026<\/span> <span class=\"p\">};<\/span> <span class=\"err\">\u2026<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Et \u00e0 quoi \u00e7a sert\u00a0? Eh bien si l\u2019on veut savoir si notre <code>caps<\/code> est une combinaison de deux d\u2019entre elles, on peut tout simplement effectuer une comparaison par masque\u00a0:<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code>                    <span class=\"n\">caps<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">WL_SEAT_CAPABILITY_POINTER<\/span> <span class=\"o\">|<\/span> <span class=\"n\">WL_SEAT_CAPABILITY_KEYBOARD<\/span><span class=\"p\">)<\/span>                     <span class=\"n\">caps<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"mo\">00000001<\/span> <span class=\"o\">|<\/span> <span class=\"mo\">00001000<\/span><span class=\"p\">)<\/span>                     <span class=\"n\">caps<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span> <span class=\"mo\">00001001<\/span>   <span class=\"n\">par<\/span> <span class=\"n\">exemple<\/span> <span class=\"o\">:<\/span> <span class=\"mo\">00000001<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span> <span class=\"mo\">00001001<\/span>   <span class=\"o\">-&gt;<\/span> <span class=\"n\">Faux<\/span> <span class=\"o\">!<\/span> <span class=\"n\">Y<\/span> <span class=\"n\">peut<\/span> <span class=\"n\">pas<\/span><span class=\"p\">.<\/span>   <span class=\"n\">par<\/span> <span class=\"n\">contre<\/span> <span class=\"o\">:<\/span>  <span class=\"mo\">01101001<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span> <span class=\"mo\">00001001<\/span>   <span class=\"o\">-&gt;<\/span> <span class=\"n\">Vrai<\/span> <span class=\"o\">!<\/span> <span class=\"n\">Y<\/span> <span class=\"n\">peut<\/span><span class=\"p\">.<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Si vous vous envisagez d\u2019approfondir le sujet avec Wayland, cette connaissance vous fera gagner beaucoup de temps. En effet les \u00e9v\u00e9nements que va vous envoyer votre compositeur auront souvent des combinaisons d\u2019\u00e9tats. Si vous cliquez sur votre t\u00e9l\u00e9phone pour faire d\u00e9filer l\u2019\u00e9cran, votre <code>wl_touch<\/code> aura l\u2019\u00e9tat <code>DOWN<\/code> et <code>MOTION<\/code> par exemple.<\/p>\n<p>Pour terminer ce long blog post, amusons-nous \u00e0 changer la couleur de la surface au click. Parce que\u00a0!<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">wl_pointer_button<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_pointer<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">serial<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">time<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">button<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">app<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"n\">fprintf<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">stderr<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"s\">\"Pointer button !<\/span><span class=\"se\">n<\/span><span class=\"s\">\"<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"n\">cairo_rectangle<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">cairo<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">width<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">height<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">cairo_set_source_rgba<\/span><span class=\"p\">(<\/span> \t\t<span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">cairo<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"n\">rand<\/span><span class=\"p\">()<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"mi\">100<\/span> <span class=\"o\">\/<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">double<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"mi\">100<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"n\">rand<\/span><span class=\"p\">()<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"mi\">100<\/span> <span class=\"o\">\/<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">double<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"mi\">100<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"n\">rand<\/span><span class=\"p\">()<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"mi\">100<\/span> <span class=\"o\">\/<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">double<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"mi\">100<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"mi\">1<\/span> \t<span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">cairo_fill<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">cairo<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"n\">wl_surface_damage<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_surface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">width<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">height<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">wl_surface_attach<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_surface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_buffer<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">wl_surface_commit<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_surface<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"p\">}<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Remarquons ici notre usage de <code>wl_surface_damage()<\/code>. Cette m\u00e9thode permet d\u2019indiquer au compositeur quelle partie de la surface a \u00e9volu\u00e9. Dans vos applications essayez, au moins un petit peu, d\u2019optimiser vos rendus\u00a0! Merci, je vous embrasse\u00a0!<\/p>\n<p>Bien entendu ici on n\u2019a pas du tout fait les choses comme il faut. Ici on redessine la surface \u00e0 chaque \u00e9v\u00e9nement que veut bien nous donner le compositeur. Cela ne correspond \u00e0 rien de concret ou m\u00eame pratique en termes de <em>frame rate<\/em> ou m\u00eame de cycle de vie.<\/p>\n<p>Voil\u00e0 une bien meilleure fa\u00e7on de g\u00e9rer le rendu de notre application\u00a0! Vous ne serez pas venus ici pour rien\u00a0!<\/p>\n<div class=\"language-c highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">wl_pointer_button<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_pointer<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">wl_pointer<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">serial<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">time<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">button<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">state<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">app<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"n\">fprintf<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">stderr<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"s\">\"Pointer button !<\/span><span class=\"se\">n<\/span><span class=\"s\">\"<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"n\">cairo_rectangle<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">cairo<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">width<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">height<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">cairo_set_source_rgba<\/span><span class=\"p\">(<\/span> \t\t<span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">cairo<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"n\">rand<\/span><span class=\"p\">()<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"mi\">100<\/span> <span class=\"o\">\/<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">double<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"mi\">100<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"n\">rand<\/span><span class=\"p\">()<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"mi\">100<\/span> <span class=\"o\">\/<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">double<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"mi\">100<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"n\">rand<\/span><span class=\"p\">()<\/span> <span class=\"o\">%<\/span> <span class=\"mi\">100<\/span> <span class=\"o\">\/<\/span> <span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">double<\/span><span class=\"p\">)<\/span><span class=\"mi\">100<\/span><span class=\"p\">,<\/span> \t\t<span class=\"mi\">1<\/span> \t<span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">cairo_fill<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">cairo<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"n\">wl_surface_damage<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_surface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">width<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">height<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">redraw_flip<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"c1\">\/\/ ne faites pas \u00e7a, ayez un .h<\/span>  <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">surface_frame_callback<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_callback<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">cb<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"kt\">uint32_t<\/span> <span class=\"n\">time<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">app<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">data<\/span><span class=\"p\">;<\/span> \t<span class=\"n\">wl_callback_destroy<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">cb<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"n\">redraw_flip<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"p\">}<\/span>  <span class=\"k\">static<\/span> <span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_callback_listener<\/span> <span class=\"n\">frame_listener<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"p\">{<\/span>     <span class=\"p\">.<\/span><span class=\"n\">done<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">surface_frame_callback<\/span> <span class=\"p\">};<\/span>  <span class=\"kt\">void<\/span> <span class=\"nf\">redraw_flip<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">client_app<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"p\">)<\/span> <span class=\"p\">{<\/span> \t<span class=\"k\">struct<\/span> <span class=\"n\">wl_callback<\/span> <span class=\"o\">*<\/span><span class=\"n\">cb<\/span> <span class=\"o\">=<\/span> <span class=\"n\">wl_surface_frame<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_surface<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">wl_callback_add_listener<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">cb<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"o\">&amp;<\/span><span class=\"n\">frame_listener<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"p\">);<\/span>  \t<span class=\"n\">wl_surface_attach<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_surface<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_buffer<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">,<\/span> <span class=\"mi\">0<\/span><span class=\"p\">);<\/span> \t<span class=\"n\">wl_surface_commit<\/span><span class=\"p\">(<\/span><span class=\"n\">app<\/span><span class=\"o\">-&gt;<\/span><span class=\"n\">wl_surface<\/span><span class=\"p\">);<\/span> <span class=\"p\">}<\/span> <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"language-diff highlighter-rouge\">\n<div class=\"highlight\">\n<pre class=\"highlight\"><code><span class=\"p\">@@ -232,6 +253,9 @@<\/span> main(int argc, char *argv[])        xdg_toplevel_set_title(state.xdg_toplevel, \"Example client\");        wl_surface_commit(app.wl_surface);  +      wl_display_roundtrip(state.wl_display); <span class=\"gi\">+      redraw_flip(&amp;app); + <\/span>       while (wl_display_dispatch(state.wl_display)) {                \/* This space deliberately left blank *\/        } <\/code><\/pre>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Ici on vient effectivement indiquer au compositeur qu\u2019on a redessin\u00e9 sur la surface via <code>wl_surface_damage<\/code> au moment o\u00f9 Cairo peint dessus. Par contre on ne va attacher notre <code>wl_buffer<\/code> que dans la m\u00e9thode <code>redraw_flip<\/code>. Cette m\u00e9thode va \u00eatre appel\u00e9e \u00e0 chaque \u00e9v\u00e9nement <code>surface_frame_callback<\/code> \u00e9mis par la surface.<\/p>\n<p>Cet \u00e9v\u00e9nement est \u00e9mis par le compositeur et indique que c\u2019est un bon moment pour commencer \u00e0 \u00e9crire sur la surface.<\/p>\n<blockquote><p>Request a notification when it is a good time to start drawing a new frame, by creating a frame callback. This is useful for throttling redrawing operations, and driving animations.<\/p><\/blockquote>\n<p>Voil\u00e0\u00a0! Vous pouvez maintenant cliquer fr\u00e9n\u00e9tiquement sur votre souris\u00a0! Et si vous cliquez super, mais alors super vite\u00a0! Il est m\u00eame possible que votre \u00e9cran ne voit jamais la couleur du premier coup de peinture. Et en retour, si vous ne cliquez pas, rien ne se redessine.<\/p>\n<p>C\u2019est propre, c\u2019est beau.<\/p>\n<h2 id=\"conclusion-bon-sang\">Conclusion, bon sang\u00a0!<\/h2>\n<p>Si vous souhaitez approfondir le sujet, je ne peux que vous conseiller le <a href=\"https:\/\/wayland-book.com\/\">Wayland Book<\/a> de Drew DeVault.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Une pr\u00e9sentation de Wayland, du contexte d&rsquo;o\u00f9 il \u00e9merge jusqu&rsquo;aux d\u00e9tails d&rsquo;impl\u00e9mentation d&rsquo;une application client.<\/p>\n","protected":false},"author":10,"featured_media":8848,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"content-type":"","inline_featured_image":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-7875","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-articles-techniques"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Premier pas sur Wayland - Ouidou<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"D\u00e9couvrez Wayland avec notre experte. Il s&#039;agit d&#039;un protocole de l\u2019initiative de volontaires de l\u2019\u00e9cosyst\u00e8me Open Source.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Premier pas sur Wayland - Ouidou\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"D\u00e9couvrez Wayland avec notre experte. Il s&#039;agit d&#039;un protocole de l\u2019initiative de volontaires de l\u2019\u00e9cosyst\u00e8me Open Source.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ouidou\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-09-24T14:30:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-08T08:29:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Wayland-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1105\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"564\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Sara Lourties\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Sara Lourties\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland\"},\"author\":{\"name\":\"Sara Lourties\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e1d66085fb7c22ede319ce56adc373a4\"},\"headline\":\"Premier pas sur Wayland\",\"datePublished\":\"2021-09-24T14:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-08T08:29:35+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland\"},\"wordCount\":2828,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/Wayland-1.png\",\"articleSection\":[\"Articles Techniques\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland\",\"name\":\"Premier pas sur Wayland - Ouidou\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/Wayland-1.png\",\"datePublished\":\"2021-09-24T14:30:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-08T08:29:35+00:00\",\"description\":\"D\u00e9couvrez Wayland avec notre experte. Il s'agit d'un protocole de l\u2019initiative de volontaires de l\u2019\u00e9cosyst\u00e8me Open Source.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/Wayland-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/09\\\/Wayland-1.png\",\"width\":1105,\"height\":564},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/articles-techniques\\\/premier-pas-sur-wayland#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Premier pas sur Wayland\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/\",\"name\":\"Blog Ouidou\",\"description\":\"Conseil et expertise en technologies\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/#organization\",\"name\":\"Ouidou\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/image_2022-04-13_150237378.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/04\\\/image_2022-04-13_150237378.png\",\"width\":180,\"height\":180,\"caption\":\"Ouidou\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ouidou.fr\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e1d66085fb7c22ede319ce56adc373a4\",\"name\":\"Sara Lourties\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b2ef32f9fc1e16168b39587a2ec1dafedc70a9d41fa1b4a930ec7744b3e35ec7?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b2ef32f9fc1e16168b39587a2ec1dafedc70a9d41fa1b4a930ec7744b3e35ec7?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b2ef32f9fc1e16168b39587a2ec1dafedc70a9d41fa1b4a930ec7744b3e35ec7?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Sara Lourties\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Premier pas sur Wayland - Ouidou","description":"D\u00e9couvrez Wayland avec notre experte. Il s'agit d'un protocole de l\u2019initiative de volontaires de l\u2019\u00e9cosyst\u00e8me Open Source.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Premier pas sur Wayland - Ouidou","og_description":"D\u00e9couvrez Wayland avec notre experte. Il s'agit d'un protocole de l\u2019initiative de volontaires de l\u2019\u00e9cosyst\u00e8me Open Source.","og_url":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland","og_site_name":"Ouidou","article_published_time":"2021-09-24T14:30:00+00:00","article_modified_time":"2025-12-08T08:29:35+00:00","og_image":[{"width":1105,"height":564,"url":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Wayland-1.png","type":"image\/png"}],"author":"Sara Lourties","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"Sara Lourties","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"14 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland"},"author":{"name":"Sara Lourties","@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/#\/schema\/person\/e1d66085fb7c22ede319ce56adc373a4"},"headline":"Premier pas sur Wayland","datePublished":"2021-09-24T14:30:00+00:00","dateModified":"2025-12-08T08:29:35+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland"},"wordCount":2828,"publisher":{"@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Wayland-1.png","articleSection":["Articles Techniques"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland","url":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland","name":"Premier pas sur Wayland - Ouidou","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Wayland-1.png","datePublished":"2021-09-24T14:30:00+00:00","dateModified":"2025-12-08T08:29:35+00:00","description":"D\u00e9couvrez Wayland avec notre experte. Il s'agit d'un protocole de l\u2019initiative de volontaires de l\u2019\u00e9cosyst\u00e8me Open Source.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland#primaryimage","url":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Wayland-1.png","contentUrl":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/Wayland-1.png","width":1105,"height":564},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/articles-techniques\/premier-pas-sur-wayland#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Premier pas sur Wayland"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/#website","url":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/","name":"Blog Ouidou","description":"Conseil et expertise en technologies","publisher":{"@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/#organization","name":"Ouidou","url":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/image_2022-04-13_150237378.png","contentUrl":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/image_2022-04-13_150237378.png","width":180,"height":180,"caption":"Ouidou"},"image":{"@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/#\/schema\/person\/e1d66085fb7c22ede319ce56adc373a4","name":"Sara Lourties","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b2ef32f9fc1e16168b39587a2ec1dafedc70a9d41fa1b4a930ec7744b3e35ec7?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b2ef32f9fc1e16168b39587a2ec1dafedc70a9d41fa1b4a930ec7744b3e35ec7?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b2ef32f9fc1e16168b39587a2ec1dafedc70a9d41fa1b4a930ec7744b3e35ec7?s=96&d=mm&r=g","caption":"Sara Lourties"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7875","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7875"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7875\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17999,"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7875\/revisions\/17999"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ouidou.fr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}